Do magazynu przyjeżdża nowa dostawa materiału, którego wcześniejsza partia nadal stoi na regale. Najprostsza instrukcja brzmi: najpierw pobierz starszą. Co jednak zrobić, jeśli później przyjęta partia ma krótszy pozostały termin wykorzystania? Wtedy data dostawy i termin materiału wskazują inną kolejność. Przed ustawieniem reguły w WMS warto określić, która informacja rzeczywiście decyduje o przydatności zapasu do planowanej produkcji.
Dwie reguły odpowiadają na różne pytania
FIFO, czyli first in, first out, opiera kolejność wydawania na wcześniejszym przyjęciu zapasu. FEFO, first expire, first out, daje pierwszeństwo materiałowi z najwcześniejszym odpowiednim terminem. To rozróżnienie ma znaczenie, gdy kolejność dostaw nie pokrywa się z kolejnością upływu ważności. Nie należy zatem traktować FEFO jako innej nazwy wydawania najstarszej dostawy.
W umownym przykładzie partia A została przyjęta wcześniej i może być wykorzystana dłużej niż później dostarczona partia B. FIFO wskaże najpierw A, natomiast FEFO może wskazać B. Taki przykład służy wyjaśnieniu reguł, a nie rozstrzygnięciu konkretnego pobrania. Przed wydaniem trzeba jeszcze potwierdzić status jakościowy, wymagania zlecenia i dopuszczalność użycia materiału. Sama kolejność nie zastępuje tych warunków.
Jeżeli dla danego materiału termin nie jest kryterium, nie warto tworzyć fikcyjnej daty tylko po to, aby objąć go jednym ustawieniem z pozostałym asortymentem. Reguła powinna wynikać z rzeczywistych właściwości zapasu.
Najpierw sprawdź dopuszczalność, potem kolejność
W instrukcji wydawania dobrze rozdzielić dwie decyzje: które partie w ogóle można wykorzystać oraz którą z dopuszczonych należy pobrać pierwszą. Materiał objęty blokadą jakościową nie staje się dostępny dlatego, że jego termin jest najbliższy. Podobnie partia o odpowiedniej dacie może nie spełniać wymagań konkretnej operacji. Zasady kwalifikacji powinny zostać uzgodnione z produkcją i jakością przed konfiguracją kolejności pobrań.
Uwzględnij moment rzeczywistego zużycia. Pobranie z regału nie musi oznaczać natychmiastowego wykorzystania materiału. Może on czekać przy linii, przechodzić przygotowanie albo zasilać zadanie wykonywane przez kilka zmian. Jeżeli proces wymaga określonego pozostałego okresu przydatności, ustal sposób jego sprawdzenia dla planowanego użycia. Nie wyprowadzaj tego wymogu samodzielnie z daty najbliższej dostawy lub wygodnego terminu planisty.
Do rozmowy o regule przygotuj odpowiedzi na pytania:
- jakie zdarzenie i która data określają dopuszczalny czas wykorzystania materiału;
- czy istnieją blokady, rezerwacje lub wymagania ograniczające wybór partii;
- w jakim momencie procesu materiał ma zostać faktycznie użyty;
- kto podejmuje decyzję przy rozbieżności i gdzie zostawia jej zapis.
Nie wszystkie te zależności muszą być obsługiwane automatycznie. Sprawdź, co potrafi konkretne rozwiązanie, które warunki można skonfigurować, a które wymagają kontroli pracownika. Ważne, by użytkownik znał zakres podpowiedzi systemu i nie traktował jej jako potwierdzenia czynności, których program nie weryfikuje.
Dane wejściowe muszą pozwalać porównać partie
Reguła FEFO wymaga wiarygodnej informacji o terminie. Przy przyjęciu trzeba więc wiedzieć, skąd pochodzi data i do której partii została przypisana. Warto sprawdzić sposób postępowania przy nieczytelnej etykiecie, brakującej informacji albo różnicy między opakowaniem a dokumentem dostawy. Przypadkowo wpisana data może zmienić kolejność pobrania, nawet jeśli ilość materiału została przyjęta poprawnie.
Numer partii należy odczytywać w kontekście identyfikacji produktu. W standardach GS1 poziom partii to połączenie identyfikatora produktu GTIN z numerem partii. Nie należy zakładać, że taki sam ciąg znaków oznacza ten sam zapas dla różnych produktów. Własny system powinien zachować powiązania potrzebne do rozróżnienia materiału oraz odtworzenia jego ruchów.
Przy powtórnym odczycie etykiety sprawdź, czy operator widzi właściwy produkt, partię i datę. Sam sygnał skanera potwierdza odczyt kodu, nie poprawność całego przypisania w systemie.
Podpowiedź WMS powinna być wykonalna na hali
Po ustaleniu kolejności sprawdź fizyczny dostęp do materiału. Jeśli partia wskazana do pobrania jest zasłonięta innymi paletami albo znajduje się w miejscu wymagającym dodatkowej obsługi, pracownik potrzebuje uzgodnionego sposobu działania. Nie powinien sam wybierać łatwiej dostępnej dostawy bez sprawdzenia, czy takie odstępstwo jest dopuszczalne. Warto rozpoznać te sytuacje podczas próby procesu, a nie dopiero przy pilnym zleceniu.
Osobno ustal, jak obsłużyć częściowe pobranie. Pozostała ilość musi nadal mieć czytelne oznaczenie i poprawną lokalizację. Jeżeli materiał trafia do innego opakowania lub miejsca, sposób identyfikacji powinien pozwalać powiązać go z tą samą partią. Szczegóły zależą od produktu i przyjętego obiegu, dlatego instrukcję najlepiej sprawdzić wspólnie z magazynierami wykonującymi te czynności.
Szersze omówienie zarządzania partiami i terminami przedstawia artykuł: https://www.nm.pl/artykul/zarzadzanie-partiami-i-datami-waznosci-w-systemie-wms. Przy zasilaniu produkcji najważniejsze jest przełożenie ogólnej reguły rotacji na konkretne warunki wydania i potwierdzania pobrania.
Porównaj oczekiwany wybór z wynikiem próby
Przygotuj test obejmujący wcześniejszą dostawę z późniejszym terminem oraz późniejszą z wcześniejszym. Dołącz partię zablokowaną i przypadek braku wymaganej daty. Dla każdego scenariusza zapisz oczekiwane postępowanie przed uruchomieniem próby. Wtedy ocena nie będzie polegać na uzasadnianiu dowolnego wyniku, który akurat pokazał system.
Po wykonaniu testu sprawdź także zapis rozchodu. Produkcja i magazyn powinny potrafić ustalić, jaki materiał rzeczywiście pobrano, w jakiej ilości i do jakiego zadania. Jeśli poprawna podpowiedź nie jest zgodna z zapisanym ruchem, trzeba wyjaśnić sposób potwierdzania operacji.
Wracaj również do rzeczywistych odstępstw od kolejności. Powtarzający się wybór innej partii może wskazywać problem z lokalizacją, danymi lub planem pracy. Zanotuj powód, sprawdź go z właściwą osobą i popraw odpowiedni element procesu. Dzięki temu instrukcja FIFO lub FEFO pozostanie zasadą możliwą do zastosowania w zwykłej zmianie, a nie wyłącznie ustawieniem widocznym podczas prezentacji WMS.
Artykuł partnera









